نشست تخصصی «جستاری در هویت و ایستادگی ایرانیان» برگزار شد

به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه تربیت‌بدنی و علوم ورزشی، این نشست علمی با عنوان «جستاری در هویت و ایستادگی ایرانیان (فرهنگ پهلوانی ایرانیان، جنگ و بی‌اخلاقی جهانی)» با هدف بررسی ابعاد هویتی و اخلاقی جامعه ایرانی در بستر تحولات معاصر و با رویکردی علمی و میان‌رشته‌ای با حضور جمعی از اساتید، پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه ورزش و فرهنگ برگزار شد.

در ابتدای این نشست، دکتر فریبا محمدی مدیر پژوهشگاه تربیت‌بدنی و علوم‌ورزشی با گرامیداشت یاد و خاطره شهدا و خوشامدگویی به حاضران، از حضور مهمانان و سخنرانان این نشست قدردانی کرد.

وی در ادامه سخنان خود با اشاره به رسالت علمی و اجتماعی پژوهشگاه تربیت‌بدنی و علوم‌ورزشی اظهار داشت این پژوهشگاه پیش از این نیز در بزنگاه‌های حساس تلاش کرده است نقش فعالی در تبیین مسائل روز ایفا کند؛ از جمله در نشستی با محور «کنشگری جامعه ورزش در تخریب اماکن ورزشی» که بر مسئولیت نخبگان در مواجهه با رخدادهای دشوار تأکید داشت.

رئیس پژوهشگاه تربیت‌بدنی و علوم‌ورزشی با طرح این پرسش که آیا می‌توان از دل علوم ورزشی پاسخی به بحران‌های «کلان ـ اخلاقی» جهان ارائه داد، تصریح کرد: در حوزه ورزش و به‌ویژه در سنت‌های بومی ایران با مفهومی به نام «پهلوانی» مواجه هستیم که صرفاً یک مهارت جسمانی نیست، بلکه یک الگوی انسان‌شناختی به شمار می‌آید.

وی ادامه داد: در جهانی که خشونت عادی‌سازی می‌شود، استانداردهای دوگانه در اخلاق جهانی گسترش می‌یابد و کرامت انسانی به‌صورت گزینشی تفسیر می‌شود، این پرسش جدی مطرح است که آیا می‌توان از فرهنگ پهلوانی به‌عنوان چارچوبی نظری و عملی برای بازسازی اخلاق بهره گرفت.

هویت ایرانی حاصل پیوند ایرانیت و معنویت است  

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به ریشه‌های هویت ایرانی اظهار کرد: هویت ایرانی حاصل پیوند دیرینه ایرانیت و معنویت است؛ هویتی که در طول تاریخ از دل حوادث سخت عبور کرده و با تکیه بر جوانمردی، فتوت، پهلوانی و اخلاق شکل گرفته است. وی افزود: پهلوانی تنها یک ورزش نیست، بلکه سبک زندگی اخلاقی است که می‌تواند به تقویت اعتمادبه‌نفس، انسجام اجتماعی و بالندگی فرهنگی جامعه کمک کند.

 ضرورت تقویت فرهنگ پهلوانی در میان نسل جوان  

مهرعلی باران‌چشمه رئیس فدراسیون زورخانه‌ای و کشتی پهلوانی نیز در این نشست با تأکید بر ضرورت گسترش فرهنگ پهلوانی در جامعه گفت: ترویج این فرهنگ ریشه در تاریخ و فرهنگ ایران دارد و باید به‌ویژه در میان نسل جوان تقویت شود. وی با اشاره به الگوی جوانمردی در فرهنگ اسلامی افزود: در ماجرای نبرد حضرت علی(ع) و عمرو بن عبدود در جنگ خندق، نمونه‌ای از اوج جوانمردی و اخلاص مشاهده می‌شود و در دوران معاصر نیز جهان‌پهلوان تختی به دلیل مرام و کمک به مردم در حافظه تاریخی ملت ایران ماندگار شده است، نه صرفاً به خاطر مدال‌های ورزشی.

زورخانه مکتبی برای پرورش روح و اخلاق  

دکتر علی‌اکبر ایمانی معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه خوارزمی نیز با اشاره به جایگاه فرهنگی ورزش زورخانه‌ای گفت: ورزش زورخانه‌ای تنها یک فعالیت جسمانی نیست، بلکه مکتبی برای پرورش روح و اخلاق است. وی تأکید کرد: در این فرهنگ ارزش‌هایی همچون خاکساری، فتوت، جوانمردی و دستگیری از نیازمندان به نسل جوان منتقل می‌شود و آیین‌هایی مانند آغاز ورزش با نام خدا، احترام به مرشد و پیشکسوتان و پایان با دعا نشان‌دهنده پیوند عمیق این ورزش با فرهنگ و معنویت است.

جامعه امروز بیش از هر زمان به همبستگی نیاز دارد  

زهرا نعمتی قهرمان پارالمپیک و مربی تیم ملی پاراتیراندازی با کمان نیز در سخنانی با اشاره به نیاز جامعه امروز به همدلی و صبوری گفت: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به گفت‌وگو، همبستگی و صبوری نیاز دارد. وی افزود: پهلوانی تنها در رقابت‌های ورزشی معنا پیدا نمی‌کند، بلکه در مراقبت از یکدیگر، حفظ احترام متقابل و امید به آینده‌ای روشن برای ایران جلوه‌گر می‌شود و قدرت واقعی جامعه نیز در کنار هم بودن مردم آن است.

فاصله گرفتن نسل جدید از میراث پهلوانی زنگ خطر است  

در ادامه دکتر محمدمهدی رحمتی استاد جامعه‌شناسی ورزشی دانشگاه گیلان با اشاره به ماهیت اخلاقی فرهنگ پهلوانی گفت: فرهنگ پهلوانی در ایران بیش از آنکه بر قدرت جسمانی تکیه داشته باشد، بر فضائلی همچون دلیری، شهامت اخلاقی، ایثار، گذشت و مردم‌داری استوار است. وی افزود: این سنت ریشه در آموزه‌های دینی و حماسی دارد و از سیره امام علی(ع) تا روایت‌های شاهنامه الهام گرفته و در ورزش زورخانه‌ای به‌صورت تلفیقی از ایرانیت و اسلامیت جلوه‌گر شده است. رحمتی همچنین فاصله گرفتن نسل جدید از این میراث فرهنگی را زنگ خطری جدی دانست و بر ضرورت تلاش هماهنگ خانواده، نظام آموزشی، رسانه و نهادهای فرهنگی برای بازتعریف و انتقال ارزش‌های پهلوانی به نسل امروز تأکید کرد.

تطابق ورزش پهلوانی با سلیقه جوانان 

سپس دکتر سیدمحمد بطحایی معاون وزیر کشور و رئیس سازمان امور اجتماعی کشور درباره یکی از چالش‌های مهم این ورزش پهلوانی گفت: کاهش استقبال جوانان و نوجوانان است و اگر می‌خواهیم این میراث فرهنگی و اخلاقی در جامعه زنده بماند، باید در تکنیک‌ها، شیوه‌های آموزش و برنامه‌های تمرینی آن بازنگری کنیم. 
 
او افزود: لازم است روش‌های این ورزش متناسب با نیازها و سلیقه نسل جدید به‌روز شود تا جوانان و نوجوانان انگیزه بیشتری برای حضور در زورخانه‌ها پیدا کنند.

در مکتب ایرانی صلح، جنگ آخرین راه برای بازگرداندن عدالت و آشتی است

موسی اکرمی استاد فلسفه دانشگاه آزاد در سخنرانی خود با عنوان «مکتب ایرانی صلح و اخلاق جنگ در آیین پهلوانی» تأکید کرد: در سنت ایرانی، وضعیت طبیعی زندگی انسان‌ها «آشتی» و هماهنگی با نظم دادمحور جهان است و جنگ تنها به‌عنوان وضعیتی استثنایی و ناگزیر پذیرفته می‌شود. به گفته او، در این مکتب جنگ زمانی موجه است که همه راه‌های صلح آزموده شده و هدف آن دفاع از عدالت باشد. 

اکرمی افزود: حتی در هنگام جنگ نیز خشونت باید به اصول اخلاقی محدود بماند؛ از آسیب رساندن به غیرنظامیان و ویرانی بی‌هدف پرهیز شود و با دشمن زخمی یا تسلیم‌شده با احترام رفتار گردد.

 وی با اشاره به سنت پهلوانی و فتوت‌نامه‌ها تصریح کرد: هدف نهایی جنگ در اندیشه ایرانی پیروزی و سلطه نیست، بلکه بازگرداندن صلح و نظم عادلانه است و پس از پایان جنگ نیز باید با بازسازی روابط، ترمیم زندگی مردم و حفظ کرامت انسانیِ طرف مقابل، زمینه آشتی پایدار فراهم شود.